Analiz Laboratuarı Logo
Ülkemizde ve tüm dünyada D Vitamini eksikliği sessiz bir salgın gibi etkisini sürdürüyor. Son yıllarda başta kanser, diabet, insülin direnci,hipertansiyon, kalp hastalığı, sık enfeksiyon geçirme, romatizmal hastalıklar, multıpleskleroz, kronik yorgunluk, depresyon gibi bir çok hastalığın önlenmesinde D vitamin alınmasının önemi hakkında birçok araştırma ve çalışmalar yapılmaktadır.

Tanısı kolay, tedavisi ucuz bir hastalıktır.

D Vitamini Nedir?


D vitamini vücutta önemli görevleri olan yağda çözünen bir vitamindir. D Vitamininin görevi ihtiyaca göre kemik ve bağırsaklardan kalsiyum emilimini sağlayarak, kemiklerde mineralizasyonu arttırmakta, kemik erimesini engellemektedir.
D vitamini, iki yolla elde edilir. İlk olarak deride bulunan öncü maddenin, güneş ışınları etkisiyle başka bir forma dönüşmesi, emilimi, daha sonra önce karaciğer, sonra böbrekte aktif metabolit haline gelmesiyle, diğer yol ise diyetle D vitamini öncü maddenin alınması ve yine aynı şekilde aktif formuna dönüşmesiyle elde edilir.
Diyetle alınan kalsiyumun bağırsaklardan emilmesi için D vitaminine ihtiyaç vardır.

D vitamini eksikliğinde nasıl anlaşılır?


İnsan vücudunda D vitamini durumu 25-OH Vit D ( Vit D Total ) düzeyi ile değerlendirilmektedir. Serum 25-OH Vit D düzeyi güneş ışığına maruziyet, yaşanılan bölgenin deniz seviyesinden yüksekliği, deri pigmentasyon yoğunluğu, yaş ve beslenmeyle alınan D vitamini miktarına göre değişmektedir. Bu nedenlere bağlı değişiklikler göstermekle birlikte genel olarak; erişkinlerde paratiroid hormon (PTH) yükselmesine neden olmayacak 25-OH Vit D düzeyi olan,
·    25 ng/ml eşik değer olarak alınmakta,
·    25 ng/ml altındaki değerler eksiklik,
·    10 ng/ml altı ise ciddi eksiklik olarak  kabul edilmektedir.

D vitamini eksikliği nasıl engellenir?

D vitamini, güneş ışınları etkisiyle deride oluşur. Günlük D vitamini gereksinimi; kollar, bacaklar ve yüzün 20 dakika gün ışığına maruz kalmasıyla karşılanabilir. Gerekli güneş ışığı miktarı, kişini yaşı, deri rengi, maruziyet süresi ve varsa diğer tıbbi sorunlara göre değişir.
D vitaminin deride yapımı, yaşla giderek azalır. Deri rengi koyu olan kişilerde, yeterli D vitamininin deride oluşması için, özellikle kış aylarında uzun süreli gün ışığına gereksinim vardır. Güneş koruyucular (faktör 20 ve fazlası) kullananlarda deride D vitamini oluşamaz.
 
D vitamini kaynakları nelerdir ?

D vitaminin diğer önemli kaynağı gıdalardır. Bazı gıdalarda D vitamini doğal olarak bulunur Yağlı balıklar, balık yağı, yumurta, tereyağı, süt, yulaf, tatlı patates, yumurta sarısı, sıvı yağlar, karaciğer, özellikle yağlı olan tuzlu su (deniz) balıklarından somon, sardunya ve ton balığında bulunur.  Bitkilerden maydanoz, ısırgan otu, yoncada mevcuttur. Bazı ülkelerde süt ve süt ürünleri, ekmek, tahıllar D vitamini ile zenginleştirilmektedir.

D vitamini eksikliği olan annnenin çocuğunda neler olabilir ?

Fetus kalsiyum ihtiyacını anneden karşılar; annenin gebelikte ve laktasyon döneminde kalsiyum dengesi için D vitamini düzeyinin yeterli olması gereklidir. Bu nedenle D vitamini eksikliği olan annelerden doğan bebeklerde, eğer dışardan destek sağlanmaz ise serum 25-OH D düzeyleri hızla düşer ve bu da yenidoğan döneminde kalsiyum düşüklüğü, konjenital riketse neden olur. Annede D vitamin eksikliğinin doğum zehirlemesi, gebelerde tansiyon yüksekliği, bebekte düşük doğum ağırlığı, çocuklarda diş minelerinde gelişme bozukluğu, doğuştan katarakt, Tip1 şeker hastalığı, zeka geriliği yapabilir. Çocuklarda bağışıklık sistemini zayıflatır.

Vitamin D eksikliği sebepleri nelerdir?

Güneşe maruziyetin az olması, Diyetle alımının yetersiz oluşu, İlerlemiş karaciğer hastalıkları, böbrek yetersizliği, ilaçlar (barbituratlar, fenitoin, rifampin vb.) gibi nedenler D vitamini eksikliği yapabilir. Gıda hazırlama sırasında vitamin D kaybına neden olan en önemli pişirme şekli, bitkisel yağlarla kızartmadır.

Vitamin D eksikliği nasıl tedavi edilir?

Hastalarda ileri bir vitamin D eksikliği varsa, 6- 8 haftalık bir tedaviye alınır ve serum Vit  D Total (  25 OH Vit D )düzeylerinin normal seviyelere ulaştırılması hedeflenir.

Vitamin D eksikliği kas-kemik sistemi dışında ne gibi etkileri vardır?


Son yıllarda vitamin D eksikliğinin iskelet sistemi dışında da çok önemli 2 fonksiyonu olduğu anlaşılmıştır.
Bağışıklık sistemi, metabolik sendromun ögeleri olan kardiyovasküler sistem bozuklukları, obezite, glukoz intoleransı oluşundaki etkileri yanında kanser oluşumu, yaşlanma ve yaşam süreci üzerine de önemli etkileri olduğu bilinmektedir.
Genelde yeteri kadar güneşe maruziyet vitamin D yoksunluğu veya yetmezliğini önleyebilmektedir. Ancak, güneşin deriye ulaşmasındaki sorunlar (kapalı giyim tarzları, yüksek rakımda veya enlem boylarında bulunmak), hava kirliliği yaratan durumlar ve yaşlılık, D vitamini yoksunluğu tabloları veya bazı hastalıklara yatkınlık ortaya çıkmaktadır.

Osteomalazi ne demektir?

Erişkinde yeni oluşan osteoidin (kemiğin organik, protein matriksi) mineralizasyonunda bozulma ve mineralize olmamış osteoidin kemikte birikimi ile karakterize bir metabolik kemik hastalığıdır. Genelde vitamin D eksikliği sebebi ile oluşur.

Osteomalazi ne gibi şikayetlere sebep olur?

Osteomalazi sinsi başlar ve genelde semptom vermez. Semptomatik olduğunda yaygın kemik ağrısı, kemik hassasiyeti, proksimal kas güçsüzlüğü ve bazen kas kaybı ile kendini gösterir. Ağrı künttür. Palpasyonla ve hareketle artar. Sıklıkla bel, kalça, alt ekstremitelerde ve kırık alanlarında ağrı oluşur. Kaburgalar, vertebralar ve uzun kemiklerde travmasız veya hafif travma ile kırık oluşabilir. Kas güçsüzlüğü, paytak yürümeye, sandalyeden kalkmada veya merdiven çıkmada zorluğa yol açabilir.

Tüm hastalıklardan uzak sağlıklı ve mutlu günler dileriz.
Analiz Laboratuarı
Ali Çetinkaya Bulvarı No: 33 / 2
(Alsancak Devlet Hast. Karşısı)
Alsancak - İZMİR
Mobil:      0 (532) 734 0417
Telefon:  0 (232) 421 2159
Fax:         0 (232) 421 6311
iletisim@analizlabor.com
Ali Çetinkaya Bulvarı No: 33 / 2
(Alsancak Devlet Hast. Karşısı)
Alsancak - İZMİR
Mobil:      0 (532) 734 0417
Telefon:  0 (232) 421 2159
Fax:         0 (232) 421 6311
iletisim@analizlabor.com